Po sprzedaży samochodu wielu kierowców zastanawia się, czy muszą wyrejestrować auto, czy wystarczy, że zgłoszą zbycie pojazdu. Z punktu widzenia przepisów ruchu drogowego i ubezpieczeń to ważna decyzja – od niej zależy, kto odpowiada za pojazd i ewentualne kary.
Nie każda sprzedaży pojazdu oznacza, że konieczne jest wyrejestrowanie samochodu – najczęściej wystarczy zawiadomienie o zbyciu pojazdu w wydziale komunikacji. Warto jednak wiedzieć, w jakich sytuacjach pojazd należy wyrejestrować, jakie dokumenty są potrzebne do wyrejestrowania i jak wygląda procedura krok po kroku, także online.
W tym poradniku wyjaśniam, kiedy możesz wyrejestrować samochód, jak złożyć wniosek o wyrejestrowanie samochodu w urzędzie, jak wyrejestrować pojazd online oraz co grozi za zaniedbanie formalności.
Wyrejestrować samochód czy tylko zgłosić zbycie pojazdu?
Najpierw kluczowa różnica:
- Zawiadomienie o zbyciu pojazdu – dotyczy standardowej sprzedaży samochodu w kraju. Wtedy nie wycofujesz pojazdu z obiegu, tylko informujesz, że zmienił się właściciel pojazdu.
- Wyrejestrować pojazd – ma sens, gdy pojazd nie będzie już używany w ruchu drogowym, np. po kasacji pojazdu, eksporcie lub zupełnej utraty pojazdu.
Dla zwykłej sprzedaży samochodu w Polsce wystarczy zwykle, że właściciel pojazdu w ciągu 30 dni pójdzie do urzędu lub zgłosi zbycie pojazdu online. To zgłoszenie, oparte na dokumencie takim jak umowa kupna-sprzedaży, potwierdza zbycie pojazdu i przerzuca odpowiedzialność za OC czy mandaty na nowego nabywcę.
Możesz spotkać się z sytuacją, gdy urzędnik wyjaśni, że w danym przykład sprzedaż auta nie ma podstaw, aby wyrejestrować samochód – bo pojazd nadal będzie uczestniczył w ruchu drogowym, tylko z innym właścicielem.
Kiedy należy wyrejestrować samochód po sprzedaży?
Prawo przewiduje konkretne przypadki, kiedy pojazd zarejestrowanego można wyrejestrować. W zależności od powodu wyrejestrowania pojazdu procedura i wymagane dokumenty mogą się nieco różnić.
Najczęstsze sytuacje, kiedy pojazd należy wyrejestrować:
- Kasacji pojazdu w stacji demontażu lub przyjęciu niekompletnego pojazdu – wtedy dostajesz dokument potwierdzający wyrejestrowanie i wycofaniu pojazdu z obrotu.
- Zbycie pojazdu za granicą – np. sprzedać auto poza Polską; pojazdu za granicą nie da się legalnie prowadzić w oparciu o polską rejestrację.
- Przekazanie pojazdu do przedsiębiorcy zajmującego się jego kasacją – tu także pojazdu z obiegu się pozbywasz na stałe.
- Trwała utrata pojazdu lub zupełnej utraty posiadania pojazdu, np. gdy pojazd został skradziony lub samochód został skradziony i nie odnaleziono go mimo zgłoszenia.
- Decyzji administracyjnej o wycofaniu pojazdu z ruchu – organ może zdecydować, że pojazdu z ruchu nie wolno już dopuścić.
W tych przypadkach to nie tylko możliwość – często należy wyrejestrować samochód, bo nie będzie on już wracał do normalnej eksploatacji.
Jak wyrejestrować pojazd w urzędzie – krok po kroku
Jeśli chcesz wyrejestrować pojazd tradycyjnie, składasz wniosek w urzędzie właściwym dla miejsca ostatniej rejestracji pojazdu. Zazwyczaj jest to wydział komunikacji starostwa lub urzędu miasta.
Procedura wygląda następująco:
- Idziesz do wydział komunikacji w miejscu ostatniej rejestracji pojazdu.
- Wypełniasz wniosek o wyrejestrowanie pojazdu – urząd ma gotowy formularz.
- Dołączasz wymagane dokumenty, które zależą od powodu wyrejestrowania pojazdu.
- Składasz tablice rejestracyjne, dowód rejestracyjny i karta pojazdu, jeśli była wydana.
- Po pozytywnym rozpatrzeniu otrzymujesz decyzję administracyjną – to dokument potwierdzający wyrejestrowanie.
Wraz z wnioskiem o wyrejestrowanie trzeba dołączyć wszystkie kluczowe dokumenty, bo bez nich urząd odmówi załatwienia sprawy. Dla urzędników ważne jest to, by dokument potwierdzający zbycie pojazdu lub kasację jasno pokazywał, co stało się z autem.
Jakie dokumenty są potrzebne do wyrejestrowania samochodu?
Wielu kierowców pyta, jakie wymagane dokumenty i jakie dokumenty są potrzebne do wyrejestrowania. Typowy zestaw, który jest potrzebne do wyrejestrowania samochodu, to:
- dowód rejestracyjny,
- karta pojazdu – jeśli była wydana przy rejestracji pojazdu,
- tablice rejestracyjne,
- dokument potwierdzający zarejestrowanie samochodu (jeśli żąda go urząd w szczególnych przypadkach),
- dokument potwierdzający zbycie pojazdu, np. umowa kupna-sprzedaży, faktura, dokument darowizny pojazdu lub przekazanie pojazdu do kasacji, który potwierdza zbycie pojazdu,
- dane nabywcy pojazdu (np. z umowy),
- w razie kradzieży – zaświadczenie z policji, że pojazd został skradziony.
Jeśli występuje więcej niż jeden współwłaściciel, często wszyscy współwłaścicieli pojazdu muszą podpisać wniosek albo udzielić pełnomocnictwa.
Wyrejestrować pojazd online – kiedy to możliwe?
Coraz częściej kierowcy zastanawiają się, czy można wyrejestrować pojazd online. W wielu sytuacjach dostępne jest złożenie wniosku elektronicznie, choć zakres usług zależy od konkretnego systemu urzędu.
Do złożenia wniosku przez internet przyda się:
- aktywny profil zaufany,
- dostęp do ePUAP albo innego systemu elektronicznego urzędu,
- skany dokumentów (np. dowód rejestracyjny, karta pojazdu, dokument zbycia).
W takiej sytuacji możesz wyrejestrować pojazd online, korzystając z elektronicznego formularza, który pełni rolę wniosek przez internet. Część urzędów pozwala na to, by złożyć wniosek o wyrejestrowanie samochodu przez internet, choć wciąż popularne jest osobiste złożenie wniosku.
Jeśli chcesz wyrejestrować pojazd online, sprawdź na stronie swojego miasta, czy dostępne jest wyrejestrowanie pojazdu przez internet oraz czy możesz wyrejestrować samochód przez internet przy danym powodu wyrejestrowania pojazdu. Pamiętaj, że w razie wątpliwości urząd może poprosić o dosłanie oryginałów dokumentów.
Wyrejestrować auto po sprzedaży za granicę, darowizny i inne przypadki
Nieco inaczej wygląda sytuacja, gdy sprzedaży samochodu lub sprzedaży pojazdu odbywa się za granicę albo pojazd nie będzie już używany w Polsce:
- Pojazdu za granicą / zbycie pojazdu za granicą – jeśli swój pojazd sprzedałeś osobie lub firmie za granicą, często pojazd należy wyrejestrować, bo będzie on rejestrowany w innym kraju. W takim przypadku urząd może poprosić o dokument potwierdzający zbycie pojazdu i dane nabywcy pojazdu.
- Darowizna / darowizny pojazdu – gdy pojazd przechodzi na nowego właściciela jako darowizna, zwykle wystarczy zgłosić zbycie do wydziału komunikacji, ale jeśli dalszy los auta wiąże się z kasacją, przy kasacji pojazdu przeprowadza się wyrejestrowanie.
- Trwała utrata pojazdu / utrata pojazdu – np. po pożarze albo wypadku, kiedy naprawy pojazdu są ekonomicznie nieopłacalne; wtedy często wycofania pojazdu z ruchu i pojazdu z obiegu dokonuje się formalnie.
W każdym z tych przypadków warto wcześniej zgłosić się po informację do swojego urzędu, aby uniknąć nieporozumień.
Jak złożyć wniosek o wyrejestrowanie i ile kosztuje wyrejestrowanie samochodu?
Samo złożenie wniosku jest proste, choć wymaga kilku kroków. Najpierw trzeba zdecydować, czy złożenie wniosku nastąpi osobiście, czy jako wniosek przez internet z użyciem profilu zaufanego. Następnie trzeba złożyć wniosek o wyrejestrowanie pojazdu lub pisemny wniosek o wyrejestrowanie samochodu.
Opłata administracyjna za wyrejestrowanie pojazdu w wydziale komunikacji jest niewielka – standardowo dla samochodu osobowego wynosi kilkanaście – kilkadziesiąt złotych. Tam, gdzie urząd przewiduje oddzielne stawki, dowiesz się dokładnie, ile kosztuje wyrejestrowanie samochodu.
Najczęściej:
- złożenie wniosku oraz opłata wykonywane są w kasie lub przelewem,
- w niektórych urzędach przy rejestracji pojazdu i przy wycofaniu pojazdu zarejestrowanego można płacić kartą.
Kiedy możesz wyrejestrować samochód, a kiedy wystarczy zawiadomienie?
Prawo dopuszcza takie sytuacje, w których możesz wyrejestrować pojazd, a także takie, gdy urząd uzna, że wystarczy zgłosić zbycie pojazdu.
Przykład:
- zwykłe nabycie pojazdu przez kupującego w Polsce oznacza dla niego późniejsze przerejestrowanie samochodu, a dla sprzedającego – obowiązek zgłosić zbycie, ale niekoniecznie wyrejestrować samochód,
- w sytuacji eksportu lub kasacji – samochód należy wyrejestrować i wycofać pojazdu z ruchu oraz pojazdu z obiegu.
Jeżeli chcesz wyrejestrować pojazd po sprzedaży, zawsze sprawdź, czy urząd nie wymaga najpierw zwykłego zawiadomienia o zbyciu pojazdu, a dopiero potem – np. przy eksporcie – formalnego wyrejestrowania.
Odpowiedzialność, kary i OC po sprzedaży
Po sprzedaży auta nadal musisz dbać o formalności, żeby uniknąć problemów. Niewykonanie obowiązku zgłoszenia zbycia albo wyrejestrowania tam, gdzie jest wymagane, może mieć konsekwencje.
Najważniejsze ryzyka to:
- kara za niewyrejestrowanie pojazdu w przypadkach, gdy prawo tego wymaga,
- kara za brak OC, jeśli ubezpieczyciel uzna, że formalnie nadal jesteś właścicielem,
- ciągłe przychodzące mandaty, jeśli danych kierowcy nie zaktualizowano w systemie.
Urzędnik może pouczyć cię także o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań – składanie fałszywych zeznań lub fałszywe oświadczenia w dokumentach urzędowych to ryzyko karnej za składanie fałszywych zeznań.
Jeżeli po sprzedaży samochodu nie dopełnisz obowiązku zawiadomienia lub wyrejestrowania, możesz długo tłumaczyć się z cudzych wykroczeń i płacić nie swoje składki – dlatego lepiej od razu zamknąć sprawę w urzędzie.
Współwłaściciel, pojazd za granicą, inne szczególne sytuacje
Często pojawiają się dodatkowe pytania:
- Gdy jest więcej niż jeden współwłaściciel, wniosek o wyrejestrowanie zwykle podpisują wszyscy lub pełnomocnik współwłaściciel – tu każdy urząd może mieć drobne różnice.
- Jeśli pojazdu możesz już nie odzyskać po ciężkim wypadku, a naprawy pojazdu są nieopłacalne, może dojść do sytuacji, w której konieczne jest wyrejestrowanie samochodu po decyzji administracyjnej o wycofaniu pojazdu z ruchu.
- W przypadku eksportu, gdy pojazd za granicą ma już nową rejestrację, urząd może żądać dokumentu potwierdzającego zarejestrowanie samochodu w innym kraju, zanim wyda decyzję o wyrejestrowaniu samochodu.
Wyrejestrować pojazd, zgłosić, sprzedać – co robić krok po kroku po sprzedaży?
Na koniec krótkie podsumowanie po sprzedaży samochodu:
- Sprzedać auto – spisz umowa kupna-sprzedaży, także przy darowizna, wpisując dane nabywcy pojazdu.
- W ciągu 30 dni udaj się do urzędu lub skorzystaj z opcji samochodu online, aby zgłosić zbycie.
- Oceń, czy w twojej sytuacji pojazdu w wydziale komunikacji należy wyrejestrować, czy wystarczy zgłosić zbycie.
- Jeśli chcesz wyrejestrować samochód, przygotuj wszystkie dokumenty i tablice rejestracyjne.
- Gdy możliwe jest wyrejestrowanie pojazdu przez internet, rozważ załatwienie sprawy jako wniosek o wyrejestrowanie pojazdu online, korzystając z narzędzi takich jak profil zaufany.
Dobrze uzupełniony wniosek o wyrejestrowanie oraz komplet dokumentów sprawią, że urząd szybko wyda decyzję o wyrejestrowaniu samochodu, a ty zamkniesz temat odpowiedzialności za swój pojazd i unikniesz problemów z OC oraz ewentualnymi karami.
Przeczytaj również: